ترویج رو به افزایش فرهنگ! فانتزی شدن نوشت افزار و کیف و کفش و… آن هم از دوران کودکی، بعد سنین بالاتر در امور آموزندگی دانش نزد برخی به صورت یک اصل پیش از درس و مدرسه شده است. آن که برخوردار از وسایل تجملی است باز چشمش دنبال مد تازه است اما آن که سادگی وسایل را انتخاب می کند و اعتمادبه نفس دارد به نظر می رسد آسوده تر است ولی…

به هر حال مسئله تهیه و هزینه لوازم التحریر فانتزی با نرخ های رها شده هم تأثیر روحی و اقتصادی در بین قشرهایی از جامعه می گذارد. بنابراین واقعیت ها، فرهنگ سازی از کودکی، شناخت مباحث معنوی و بودجه خانوادگی به یک برنامه ریزی از نهاد خانواده و مراکز آموزشی نیاز دارد.

وضعیت تولید نوشت افزار
در گفت وگو با «جلیل غفاری رهبر» رئیس اتحادیه صحاف تهران، پرسشم از وی پیرامون وضعیت تولید نوشت افزار تحصیلی، علل افزونی محصولات فانتزی و مسئله تأثیرگذاری برآمده از چشم و هم چشمی یا محرومیت محصلی از نداشتن دفتر پرزرق و برق، کیف یا کوله پشتی و… که همشاگردی اش از آن برخوردار است، می باشد. او نخست درباره چگونگی کم و کیف دفتر، بر این باور است که تولید دفتر در چند سال گذشته به دلیل کم شدن اعمال دولتی در این زمینه، خیلی خوب بوده است و حالا رقابت بین تولیدکنندگان به اندازه کافی و در جهت حداقل قیمت دفتر، به وجود آمده و کیفیت و نوع کالا هم متنوع است.

فروش بیشتر و رقابت، دلیل نوآوری
وی سبب چندین گونگی محصولات تحصیلی را چنین توضیح می دهد: «نخست این که تولیدکننده دنبال فروش کالایش است. برای آن که فروش مناسب و بیشتر داشته باشد ایده های جدید طراحی و اجرا می کند. دلیل دیگر وجود رقابت میان تولیدکنندگان است. لازمه این، جنس مرغوب، نوع ارایه و در نهایت فروش بیشتر در بازار مصرف است. براساس همین علل نوع تولیدات امسال با پارسال فرق می کند. تولیدکننده اگر ببیند محصولش فروش ندارد، سال دیگر تولید نخواهد کرد.»

ادامه صحبت وی، این است: «به هر حال امروزه روز با تکنولوژی مواجه هستیم که در ساختارهای بسیاری از وسایل مورد استفاده عمومی نیز جا بازکرده است.» وی در این خصوص توضیح می دهد: «اساساً تولید دفاتر فانتزی حدود ۸سال است که وارد بازار عرضه و تقاضا گردیده است. طی آن سال ها ۶-۵ نفر دفاتر فانتزی تولید می کردند. الان شاید به ۲۰۰نفر افزایش یافته اند. به هر صورت، این تنوع و کارهای فانتزی هزینه محصول را بالا می برد در حالی که بدون این نوآوری ها نرخ خرید دفاتر ساده به نفع مردم مصرف کننده بوده و است.» می گویم: حالا تولید انواع دفاتر با القاب متفاوت در قالب فانتزی و نرخ های فرادست بسیاری از خانواده ها به ویژه چند فرزندی محصل، در اصل و اساس کاربردی هیچ تفاوتی با دفتر و کلا لوازم دیگر تحصیلی ندارند.
۷۶۰ تومان بابت فانتزی بودن یک دفتر!

«غفاری رهبر» از پشت میز کارش بلند می شود و از روی میز بزرگ وسط اتاق یک دفتر می آورد. می گوید: «دفتر تک سیمی یک نرخ دارد. این دفتر فنردوبل است…» می پرسم چند برگ و قیمتش چند است، می گوید: «۱۰۰برگ، کاغذ ۶۰گرمی، فنردوبل قیمتش برای عرضه در نمایشگاه ۱۲۵۰ تومان است.» سؤال می کنم: همین دفتر اگر بدون فنردوبل باشد قیمتش چند خواهد بود؟ او می گوید: «۴۹۰تومان خواهد بود.!»… می گویم: تفاوت ۷۶۰تومان می شود! این مبلغ تفاوت تحمیل به اقتصاد و خانواده مصرف کننده می شود. او تأیید می کند. بعد از روی چند برگ فهرست نرخ تک فروش دفترها در نمایشگاه که مصوبه بازرگانی است می خواند از جمله: دفتر ۴۰برگ معمولی ۲۳۰ تومان، عمده فروشی در بازار ۱۹۰تومان، ۶۰برگ معمولی ۳۳۰ تومان، عمده فروشی زیر ۲۹۰تومان و…»

آشنا کردن بچه ها به صرفه جویی
آن خانم شهروند که برای خرید وسایل فانتزی همراه دختر دانش آموز مقطع ابتدایی به مغازه ای در بازار مراجعه کرده است، می گوید: «خودم در کلاس پنجم ابتدایی دفتر ۱۰۰برگ ۱۰۰تومانی می خریدم و تکالیف درسی را در آن یادداشت می کردم. «مصطفایی» ادامه می دهد: «معتقدم باید بچه ها با هزینه ها و وضع اقتصادی خانواده شان آشنا شوند. صرفه جویی را بدانند چون برای آینده آنها مؤثر است و باید متقاعدشان کرد که مثلا مشق نوشتن در دفتر ۱۰۰برگ جلد فانتزی با ۱۰۰برگ جلد ساده معمولی هیچ تفاوت نمی کند اما از تفاوت زیاد قیمت دفتر فانتزی می تواند وسیله مورد نیاز دیگر خود را بخرد. او با خنده می گوید: «با هزینه های مختلف تحصیلی این زمانه درس خواندن صرف ندارد!»

خودتان که محصل بودید چه نوع دفتر و لوازم دیگر مدرسه می خریدید؟ این پرسش از خانمی است که تعدادی از انواع دفتر فانتزی برای سه فرزندش جمعاً به مبلغ ۲۸هزار تومان خریداری می کند. پاسخ «تهرانی» این است: «دوره ما یک دو نوع دفتر معروف ساده بود که برای تکالیف درسی می خریدم. بچه های آن زمان اصرار نمی کردند که فلان نوع دفتر و کیف و خودکار داشته باشند. الان تهیه لوازم مدرسه ای هم نوعی طبقاتی شده چون لوکس شده است، کلاً تأثیر نرخ های بالای هر نوع کالا روی توان مالی مردم، وحشتناک شده است.» می پرسم نظرتان درباره قیمت همین دفترهای فانتزی که خریدید، چیست؟ می گوید: «قیمت ها مناسب است. پیشتر از یک مغازه در خیابانی در بالای شهر دو تا دفتر ۱۰۰برگ خریدم پنجهزار و خرده ای تومان. اینجا قیمت یک دفتر مشابه همان که از مغازه خریده بودم، هزار و پانصدتومان است.»

– تفاوت قیمت هر دفتر بیش از یکهزار تومان می شود!
از سنین نوجوانی ضمن اشتغال، درس می خوانده است. حالا از او در مقام رئیس اتحادیه صنف نوشت افزار و لوازم مهندسی، می پرسم: شما زمان تحصیلتان از چه نوع لوازم درسی استفاده می کردید؟
«عباس هدایتیان» می گوید: «من در مقطع ابتدایی از دفتر کاهی خط دار و بی خط و مداد و پاک کن معمولی استفاده می کردم.»
می گویم: حالا فرزندان تان از چه نوع افزار تحریری و تحصیلی استفاده می کنند؟ می گوید: «الان هم فرزندانم از دفاتر کاهی برای یادداشت و کاغذ کلاسور استفاده می کنند. دلیل این نوع استفاده از نوشت افزار این است که بچه ها ضمن درس و انتخاب مدارس، با آموزش درست و تفهیم کسب دانش، مقید به داشتن لوازم لوکس نبوده اند. چنان که یک فرزندم در سال چهارم دانشگاه، هنوز از نوع لوازم التحریر ابتدایی استفاده می کند.»

«میراحمدی» فروشنده انواع خودکار فانتزی و تبلیغاتی تجاری، در ادامه صحبت های پیش خود، مسأله چشم هم چشمی و رقابت بین دانش آموزان مصرف کننده خودکار را نیز مطرح می کند که به زعم او اصل موضوع که دانش پروری است به تجمل گرایی وسایل دانش آموزی بدل می شود و دانش آموز امروزی دنبال این است که مدل جدید جامدادی و یا مداد پاک کن چه شکلی است.
او در ادامه، با این جمله: «جدید بودن و نو خواستن وسیله کار تا حدی خوب است اما نه این قدر کنجکاوی، صرف وقت و ظاهرپسندی»، به موضوع با اهمیت تأثیرپذیری و همچشمی نسبت به دیگران اشاره می کند و می گوید: «بچه دانش آموزم از مدرسه می آید و به من می گوید: همکلاسی ام مداد پاک کن با طرح و رنگ جدید نشانم داد و گفت تازه از مغازه ای خریده است.» این پدر فروشنده که انواع مداد پاک کن هم به اشکال مختلف در فروشگاهش دارد و روی میز جلوی مغازه نشانم می دهد، با تبسمی می گوید: «جالب این است خودم مداد پاک کن های فانتزی چینی و… دارم اما فرزندم نوع جدید، از نوع مداد پاک کن همشاگردی اش تعریف می کند که یعنی آن نوع را داشته باشد.» ته حرف وی: «مداد پاک کن های فانتزی خوشرنگ و طرحند ولی اثر مداد روی دفتر را خوب پاک نمی کنند.» می گویم: کاغذ را سیاه می کنند، یعنی خود این پاک کن های فانتزی نیاز به «پاک کن» دارد… می خندد.

تأثیر روانی و اقتصادی نوشت افزار تجملی
نظر رئیس اتحادیه صحاف تهران، راجع به تأثیر روانی برخی از دانش آموزان که از وسایل متعارف و معمول تحصیلی استفاده می کنند در برابر عده ای که با نوشت افزار و کوله پشتی و یا کیف فانتزی گران بها به مدرسه می روند را می پرسم. او می گوید: «تفاوت های ظاهری وسایل درسی و تسهیلاتی به عنوان یک مشکل در محیط های آموزشی نیز می تواند تأثیر روانی برای بچه های دیگر داشته باشد. از طرف دیگر، ادامه روند تأمین لوازم غیرمتعادل و فانتزی تحصیلی اثر قابل توجه در اقتصاد خانواده خواهد داشت درعین حال هستند خانواده هایی که سعی می کنند برای این که فرضاً بهانه ای برای ضعف درسی و آموزشی فرزندشان در میان نباشد، خواست بچه در داشتن نوشت افزار و کیف غیرمعمول را برآورده کنند.»

او در ارتباط با همین مباحث- تلویحاً پیشنهاد- می کند که در برخی مدارس، بیشتر غیردولتی، دانش آموزان اجازه استفاده از کیف و دفاتر فانتزی در محیط مدرسه نداشته باشند. او ادامه می دهد: «باید در مراکز تحصیلی فرهنگ سازی کنیم که بچه ها در امور ظاهری، راهنمایی و متقاعد و در مباحث معنوی تقویت شوند.» به اعتقاد «غفاری رهبر» برخی از بچه ها به دلیل برخورداری از مباحث معنوی و تربیت درست، به اصطلاح چشم و دل شان دنبال ظواهر و یا رقابت با همشاگردی ها نیست اما جامعه در تقویت و ضعف روحیه آنان می تواند نقش داشته باشد.»

منبع: کیهان