شاید کمتر کسی تصور می‎کرد که روزی بازداشتگاه کهریزک، شهرت جهانی پیدا کند و حوادث این بازداشتگاه مدت‎‎ها نقل محافل و رسانه‎‎های داخلی و بیگانه باشد و هر رسانه با توجه به اهداف و رسالت خود به این موضوع بپردازد.

بازداشتگاه کهریزک در شهرک سنگ، طی چندین سال در عملیات‎های مختلف ازجمله تخریب محله خاک سفید و سپس به‎طور گسترده در طرح ارتقای امنیت اجتماعی، مورد استفاده قرار گرفت، این بازداشتگاه تا میانه تابستان ۱۳۸۸ناشناخته بود، اما در جریان حوادث بعد از انتخابات، پس از صدور دستور تاریخی رهبر معظم انقلاب مبنی بر تعطیلی این بازداشتگاه، واقعیات مربوط به این مکان برای بسیاری روشن شد.

در جریان بررسی‎‎های صورت گرفته توسط کمیته‌ها و گروه‌های مختلف، کشته شدن حداقل سه نفر در این بازداشتگاه تأیید شد: «محسن روح‎الامینی» فرزند عبدالحسین روح الامینی، «محمد کامرانی» فرزند علی کامرانی و «امیر جوادی‎فر» فرزند علی جوادی‎فر ۳ جان باخته ی بازداشتگاه کهریزک هستند.

گذشت یک‎سال از این حادثه و صدور احکام متهمان انتظامی این ماجرا، بهانه‎ای بود تا گفت‎وگویی با پدران قربانیان بازداشتگاه کهریزک انجام دهیم.

عبدالحسین روح‌الامینی

در انتظار نتیجه نهایی

آقای دکتر! اکنون و با گذشت یک‎سال از حادثه کهریزک، دادگاه رسیدگی به پرونده متهمان انتظامی فاجعه کهریزک برگزار شده است، به طور کلی روند رسدگی به این پرونده را چگونه ارزیابی می کنید؟

دادگاهی که در اواخر سال گذشته و اویل امسال تشکیل شد، یک دادگاه برای رسیدگی به پرونده تعدادی از متهمان است و قراراست دادگاههای دیگری برای رسیدگی به پرونده عاملان و آمرین و مقصران اصلی حادثه تشکیل شود.

منظور شما از عاملان وآمرین اصلی چه کسانی هستند؟

کسانی‎که در اعزام نابخشودنی افراد به کهریزک نقش داشتند، افرادی که دستور انتقال را صادر کردند و مأمورانی که به اذیت و آزار زندانیان پرداختند، همه در گروه عاملان و آمرین حادثه کهریزک هستند. بخشی از این افراد در بدنه نیروی انتظامی و بخشی دیگر در قضات هستند که باید در دادگاههای بعدی در برابر قانون قرارگیرند.

در همین دادگاهی که برگزار شد، احکام صادره از نظر شما چگونه بود؟ آیا متناسب با جرم واقع شده افراد تعیین شد یا با توجه به شرایط دادگاه و نظر قاضی، احکام صادر شد؟

روند دادگاه به‎نظر من در یک نگاه کلی خوب و منصفانه بود و با آن شرایط رسیدگی و محدودیتهای قانونی که وجود داشت، از نظر ما به‎عنوان خانواده یکی از جان‎باختگان کهریزک، دادگاه عادلانه‌ای بود، هر چند که در این دادگاه تنها عوامل اجرایی در برابر قانون قرارگرفتند. این موضوع سئوالی است که در بین افکار عمومی و خانواده قربانیان هم‎چنان وجود دارد.

به‎نظر شما این دادگاه توانست در دفاع از مسئله هتک حیثیت به نظام و نیروهای خدوم نیروی انتظامی و قوه قضاییه نقش داشته باشد؟

یکی از مسائل اصلی که به‎نظر من باید در روند بررسی این پرونده مدنظر باشد، مسئله هتک حیثیت نظام است، چراکه در این حادثه تعدادی از نیروهای خدوم که در این نظام به‎خصوص در نیروی انتظامی و قوه قضاییه مشغول فعالیت هستند و در این حادثه نقشی نداشته‎اند، با اعمال ناجوانمردانه عده‌ای خطاکار، مورد هتک حیثیت قرارگرفتند که دفاع از این موضوع در دادگاههای بعدی ضروری و غیر‎قابل اجتناب است.

قوه قضاییه و دستگاه زیرمجموعه آن در بخش دادستانی و دادگستری، نقش اصلی را در روند بررسی پرونده کهریزک داشته‎اند؛ عزم قوه قضاییه برای رسیدگی به این حادثه را چگونه ارزیابی می کنید؟

مدیریت قوه قضاییه و مجموعه تحت سرپرستی‎اش از ابتدای جریان بررسی، پیگیریهای مثبت، سازنده و خوبی داشتند و ما این موضوع را در روند بررسی و مراحل مختلف پرونده مشاهده کردیم. اما باید توجه داشت که در یک مراحلی، سرعت بیشتری نیاز است و این برای ما و افکار عمومی پذیرفته نیست که در برخی از موارد، در مدت یک و یا دو ماه به همه جزییات پرونده رسیدگی شود و باید در مراحل مختلف، پرونده واکاوی شده و مقصران اصلی به مردم و خانواده‌های قربانیان معرفی شوند. سال قبل که اعلام شکایت کردیم، اولین درخواست ما از قوه‎ قضاییه این بود که قاضی پرونده با ابلاغ ویژه و ثابت باشد که از به وجود آمدن مشکلات احتمالی در روند رسیدگی جلوگیری شود اما متأسفانه تا به امروز این درخواست با گذشت یک‎سال هنوز اجرایی نشده است و حتی در بخش‎هایی از پرونده، احتمال رسیدگی ناقص وجود دارد. درحال حاضر در سازمان قضایی نیروهای مسلح و قوه قضاییه هزاران صفحه پرونده با جزییات فراوان باقی مانده که به‎طور طبیعی باید به این پرونده‌ها به‌صورت متمرکز رسیدگی شود.

آقای دکتر! شاید سئوال من کمی ناراحت‎تان کند؛ اما آیا بعد از گذشت یک سال این احتمال وجود دارد که شما متهمان کهریزک و در حقیقت عاملان و آمران کشته شدن فرزندتان را ببخشید و از جرم آن‎ها چشم‎پوشی کنید؟

در شرایط کنونی، احکام هنوز نهایی نشده و انتظار داریم که احکام پرونده نهایی شود و برای موضوع بخشش هنوز فرصت هست. اما در مواجهه با طبقات مختلف مردم از سال گذشته، دریافته‌ایم که این موضوع را از ما نمیپسندند که مسیر پرونده را رها کنیم؛ نظرعمومی این است که با پیگیری پرونده یک اصلاح رویه‌ای صورت خواهد گرفت و از تکرار حوادث مشابه جلوگیری خواهد شد، اما به لحاظ انسانی افرادی که در این جنایت مسئولیت بالاتری داشتند، باید پاسخگو باشند. حداقل انتظار از مسئولان این فاجعه، قبول مسئولیت، استعفا و تنبیه مقصران است، همان‎ رفتاری که فرمانده ناجا در مورد مسئولان بازداشتگاه در اوایل کار انجام داد و هم‎اکنون رسیدگی قضایی نسبت به این عوامل در دست اقدام است. از طرف دیگر، کسانی‎که مسبب این اتفاق بودند، ضمن قبول اشتباه خود باید تاوان اشتباهات فاحش خود را بدهند، تا این اشتباه به حساب مجموعه نیروهای خدومی که در ناجا و یا در قوه قضاییه و یا درگوشه و کنار نظام برای امنیت و آرامش مردم در حال خدمت هستند، گذاشته نشود.

به نظر شما چه موضوعی باید در دستور کار نیروهای انتظامی و قضایی کشور قرارگیرد تا دیگر شاهد حوادثی نظیر کهریزک نباشیم؟

مهم‎ترین موضوع در حال حاضر این است که در هر سه قسمت دستگاههای کشوری، انتظامی و قضایی، کارها به دست افرادی سپرده شود که نه تنها صلاحیت لازم را داشته باشند، بلکه نظارت جدی هم نسبت به عملکرد آن‎ها وجود داشته باشد. درصورت وقوع جنایاتی همانند کهریزک آن‎چنان با مقصران برخورد شود که برای دیگران و وقوع جرایمی مشابه، عبرت‎آموز و پیش‎گیرانه باشد. بازهم تأکید میکنم مماشات و عدم پیگیری جدی این‎گونه جنایات که در سطح ملی باعث رنجش افکار عمومی شود، باید متناسب با شدت جرایم برخوردهای قضائی و انتظامی صورت گیرد. من امیدوارم که بخشهای باقی‎مانده این پرونده هر چه سریع‎تر در ماههای آینده به نتیجه نهایی برسد و برخلاف تصور برخی افراد، مشمول مرور زمان نشود و امید به اصلاح روندها و رویه‌ها را هم‎چنان برای آحاد مردم به ویژه نسل جوان زنده نگه دارد.

علی کامرانی

جلوگیری از سوء استفاده‌ها

آقای کامرانی! شما به‎عنوان پدر یکی از جان باختگان حادثه کهریزک، روند رسیدگی به پرونده در دادگاه‎‎ها و محاکمه عاملین و آمرین این حادثه را چطور ارزیابی می‎کنید؟

دادگاه رسیدگی به پرونده کهریزک بسیاری از خواسته‎‎های ما را برآورده کرد.

یعنی فکر می‎کنید که می‎توانستیم شاهد دادگاه‎‎هایی بهتر برای رسیدگی به پرونده باشیم؟

بله! به‎طور قطع می‎توانستیم شاهد روند بهتری در رسیدگی به این پرونده باشیم، احکامی که در دادگاه صادر شده می‎توانست شامل حال دیگران و در حقیقت آمرین اصلی این ماجرا باشد.

در ماه‎‎های گذشته به‎ویژه همزمان با سالگرد انتخابات شاهد بودیم که رسانه‎‎های وابسته به ضدانقلاب به‎نوعی به‎دنبال جو‎سازی علیه دادگاه کهریزک و سیاه‎نمایی روند مراحل بررسی بودند، به‎نظر شما این مسائل تا چه میزان به واقعیت نزدیک است؟

نه! من با این موضوع موافق نیستم، روند دادگاه‎‎ها با اشراف خوب قاضی به مسائل پرونده همراه بود، اما نمی‎توان گفت که به‎صورت کامل تمام خواسته‎‎های خانواده‎‎های قربانیان را محقق ساخت. همان‎طورکه در مصاحبه‎‎های قبلی اشاره داشتم، ما حقوق فرزندمان را تا آخرین مرحله پیگیری می‎کنیم، اما اجازه هرگونه سوء‎استفاده را به جریان‎های سیاسی داخلی و یا بیگانگان نخواهیم داد.

آقای کامرانی، بعد از گذشت یک سال این احتمال وجود دارد که شما متهمان کهریزک و در حقیقت عاملان و آمران کشته شدن فرزندتان را ببخشید و از جرم آن‎ها چشم‎پوشی کنید؟

باید به این نکته تأکید کنم که نه تنها خانواده کامرانی بلکه خانواده‎‎های دیگر قربانیان کهریزک هم به اعدام شخص و یا فردی خاص معتقد نیستند و تنها به‎دنبال روشن شدن حقایق پنهان این پرونده هستند و باز هم تأکید می‎کنم که عاملین اصلی این پرونده باید مشخص و به مردم و خانواده‎‎های قربانیان معرفی شوند و این افراد باید در برابر قانون قرار گیرند. ما با سلاح برنده توکل و با امید و توسل به اهل‎بیت، با قاطعیت، پیگیر احقاق حق فرزندان عزیزمان هستیم و از تمامی امکانات و فرصت‎‎ها و ارتباطات حقوقی و قانونی کشور استفاده می‎کنیم.

شما به‎عنوان یکی از اولیای قربانیان کهریزک، در مجموع، عملکرد قوه قضاییه در رابطه با این موضوع را چگونه ارزیابی می‎کنید؟

در دیدار‎هایی که همراه با سایر اولیای دم با مسئولان کشور و به‎خصوص مقام معظم رهبری داشته‎ایم، به شکل خاص، شخص معظم‎له بر حمایت خویش و پیگیری موضوع تأکید فرموده‎اند و به همین جهت شایسته است، سایر مسئولین و به‎ویژه قوه قضاییه با قاطعیت، موضوع را دنبال کنند. از نظر ما نیز به حول و قوه الهی این تیری است که ر‎ها شده و دیر یا زود بر سینه جنایتکار و جانیان اصلی خواهد خورد و همان‎گونه که رهبر معظم انقلاب فرموده‎اند: «چنان‎چه عنوان مجرمانه ثابت شود، هیچ‎کس در حاشیه امن نیست». لذا مسئولان قوه قضاییه و دادستان وقت که دستور انتقال این جوانان مظلوم به کهریزک را دادند، پاسخگوی اصلی ما هستند.

علی جوادی‌فر

عملکرد مناسب

آقای جوادی‎فر! شما به‎عنوان پدر امیر جوادی‎فر، یکی از قربانیان حادثه کهریزک، روند رسیدگی به پرونده فرزند خود را در دادگاه چگونه می‎بینید؟

به‎نظر من روند دادگاه به کلی خوب بود و مشکلی نداشتیم، اما آن‎چه را که من و پدران جان‎باختگان روح‎الامینی و کامرانی در شکایت‎نامه خود نوشتیم، متأسفانه محقق نشده است. ما نه تنها در متن شکایت ارائه شده به قوه قضاییه، بلکه در دیدار‎های خود با مقام معظم رهبری و مسئولان قوه قضاییه خواهان برخورد قاطع و محاکمه عاملین و آمرین اصلی این ماجرا بودیم که تا به امروز این موضوع تحقق نیافته است.

فکر می‌کنید که به لحاظ قضایی چه تدبیری برای رسیدگی بهتر باید انجام گیرد؟

من به‎همراه آقایان روح‎الامینی و کامرانی در آخرین دیدار حضوری با مقامات قوه قضاییه در ساختمان اصلی این قوه، برای رییس و مسئولان کشوری نوشتیم که بهتر است قاضی پرونده جا‎به‎جا نشود، چراکه قاضی پرونده از ابتدا با پرونده همراه بوده و بهتر می‎تواند در مراحل و جزییات آن نظر دهد. عزم قوه قضاییه طبق دستوری که رهبری داده بودند خوب بوده و امیدوارم که بهتر هم خواهد شد.

به‎نظر شما چه باید کرد که در آینده، شاهد حوادثی نظیر بازداشتگاه کهریزک نباشیم؟

این حادثه به هر حال اتفاق افتاد و فرزندان ما به قتل رسیدند و این موضوع کاملا روشن است؛ هدف من و پدران دیگر از این پیگیری‎ها این است که همه متوجه باشند که این‎گونه حوادث چه آسیب‎‎های اجتماعی خواهد داشت و چنان‎چه برای پیشگیری از این حوادث اقدامی انجام نشود، شاهد اتفاقات ناگواری خواهیم بود و این موضوع در کشوری که تمام فعالیت‎‎های آن بر مبنای اسلام است، بسیار ناگوار است.

مطالبه اصلی و اولیه ما همان محاکمه و مجازات آمرین این جنایت است و امیدواریم رییس قوه محترم قضاییه و سایر مسئولان هرچه سریع‎تر مرحله بعدی پرونده را نیز اجرایی کنند و نگذارند دشمنان این ملت و نظام دستاویزی برای سوء‎استفاده و بهانه‎جویی داشته باشند، و البته این حق مسلم ماست و خداوند برای ما مشروع قرار داده است که مطالبه خون به ناحق ریخته فرزندان‎مان را داشته باشیم.

منبع: هفته نامه پنجره